Ekerse wetenswaardigheden

In dit berichtje liet ik een aantal foto's zien van de Sint Jan De Doper kerk van het verdwenen polderdorp Oosterweel.

Nick Oberg (lees ook dit artikel uit de Gazet van Antwerpen) heeft er onlangs een 3D model voor Google Earth van gemaakt.

Klik op de afbeelding om naar Sketchup Google te gaan.

In dit berichtje had ik het over de Sint-Laurentiuskerk(toren) van het verdwenen polderdorp Wilmarsdonk.

De kerktoren is namelijk het enige overblijfsel van het dorp. Dacht iedereen, want onlangs kwam de Sint-Laurentiusparochie (Schoonbroek - Antwerpen) in het bezit van een paar zeer bijzondere stukken uit de kerk, die in 1966 werd afgebroken.

De laatste pastoor had blijkbaar het tabernakel en drie altaartabellen in bewaring gegeven bij een van zijn parochianen. Na zijn overlijden hebben zijn kinderen, die ook van niets wisten, het nodige gedaan om de kerkschattten terug te geven aan de kerk.

Natuurlijk is de pastoor een gelukkig man. De stukken hebben wel een poetsbeurt nodig en zullen indien nodig gerepareerd worden.

De foto's hieronder werden me ter beschikking gesteld door de parochie.
Het jaartal van de ansichtkaart is mij onbekend.

Ik heb hier eerder al wel eens geschreven over de verdwenen polderdorpen Wilmarsdonk en Oosterweel.

Van deze twee dorpen staan er nog overblijfsels in de Antwerpse haven. Van Wilmarsdonk staat kerktoren er nog (tussen de containers) en van Oosterweel staat het volledige kerkje van Sint-Jan De Doper er nog.

Oorderen is ook één van die dorpen die werden opgeofferd voor de uitbreiding van de Antwerpse haven.

Van Oorderen bestaat er echter niets meer, buiten een gedenkplaat in de inkomhal van General Motors aan de Noorderlaan.

Oorderen wordt voor het eerst genoemd in 1116 (onder de naam Ortheren) en werd in 1965 afgebroken om plaats te maken voor de haven.

Eén van de boerderijen die daar stond werd overgebracht naar het openluchtmuseum Bokrijk. Ze werd de Berghoeve genoemd en was een van de grootste en mooiste uit Oorderen.

De bijnaam van de inwoners van Oorderen is/was karotenbuters. De naam Oorderen overleeft nog in de Ekerse straatnaam Oorderseweg.

Hieronder een aantal foto's van de Berghoeve zoals ze nu te bekijken is in Bokrijk.

Bij het gebouw staat volgende uitleg: De schuur stamt uit Oorderen (18de eeuw). In het verlengde van de poort aan de korte zijde ligt de middengang die als dorsvloer gebruikt werd; aan de rechterzijde waren oorspronkelijk stallen gebouwd, terwijl het linkerdeel fungeerde als tasruimte.

Ik verwijs eerst naar mijn berichtje over Wilmarsdonk.

Oosterweel werd voor het eerst vermeld in 1210. Oudere benamingen zijn Ousterweel, Austruweel, Osterwele en Otserwele. Zo'n honderd jaar geleden had Oosterweel ruim duizend inwoners.

Vlak aan de Noordkasteelbrug in de Antwerpse haven is nog het kerkje (Sint-Jan De Doper) terug te vinden. De oorspronkelijke kerk werd gebouwd in de 15de eeuw, maar in 1712 werd de huidige kerk gebouwd. Op het einde van de 16de eeuw brandde die af. Ze werd pas in de 18de eeuw heropgebouwd.

In Oosterweel (of vlakbij toch) sneuvelde op 13 maart 1567 Jan van Marnix (heer van Toulouse), oudere broer van Philips van Marnix.

Zoals je kan merken op de foto's hieronder (genomen in mei 2007) staat de kerk helemaal tussen de bomen).

Ekeren is nauw verbonden met de verdwenen polderdorpen Wilmarsdonk, Oorderen en Oosterweel. Vele inwoners van die dorpen kwamen immers in Ekeren of vlakbij wonen.

Wilmarsdonk werd samen met Ekeren voor het eerst vermeld in 1155. In 1929 al fuseerde Wilmarsdonk met Antwerpen voor de uitbreiding van de haven.

In 1963 werd begonnen met de afbraak van Wilmarsdonk. In 1966 werd de kerk zelf afgebroken. Enkel nog de kerktoren blijft over als herinnering. Hij staat helemaal tussen de containers (tussen de Wilmarsstraat en de Nietweg).

Hieronder zie je een militaire carthografische kaart uit april 1925, waar je duidelijk de ligging van Wilmarsdonk tegenover Ekeren ziet. Je kan de kaart vergelijken met de satellietfoto die je kan zien via deze link.

De recente foto's zijn van maart dit jaar en genomen door Jorge Schrauwen.

militaire carthografische kaart van de polderdorpen in april 1925	de overgebleven kerktoren van Wilmardonk in de Antwerpse haven (maart 2007)
maart 2007	maart 2007